Tlenoterapia hiperbaryczna niesie ze sobą mnóstwo korzyści wynikających z podawania tlenu pod ciśnieniem znacznie wyższym niż atmosferyczne. Tlen jest pierwiastkiem, który dla tkanek ludzkiego ciała stanowi ważny składnik odżywczy. Jego niedostatki prowadzą do mniej lub bardziej poważnych schorzeń. W niektórych przypadkach jednak tlen może okazać się także lekiem. Nie tylko poprawia ogólną wydolność organizmu czy wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, ale też przyspiesza leczenie. Jedną z takich sytuacji jest leczenie oparzeń i niektórych chorób skóry.

Komora hiperbaryczna a wspomaganie leczenia oparzeń

Jak tlenoterapia działa na skórę?

Tlenoterapia hiperbaryczna polega na podawaniu tlenu w ciśnieniu większym niż atmosferyczne. Dzięki temu następuje lepsze dokrwienie komórek, a przez to poprawia się także sprawność transportowania tlenu do wszystkich zakamarków organizmu. Co więcej, tlen podany w ten sposób przenika nie tylko do krwi, ale też do osocza i limfy.

Tak odżywione tkanki stają się lepiej ukrwione, zaś skóra staje się bardziej elastyczna dzięki zwiększonej produkcji kolagenu, elastyny i fibroblastów. Komórki macierzyste skóry zyskują lepsze zdolności do regeneracji, ale też i ich produkcja znacząco wzrasta.

Terapia w komorze hiperbarycznej powoduje, że budowane są nowe naczynia krwionośne. Połączenie wszystkich tych oddziaływań powoduje, że z powierzchni uszkodzonej skóry (tam, gdzie występuje jakaś rana, owrzodzenie czy oparzenie) znikają bakterie, a rana szybciej się zabliźnia.

Tlenoterapia jest zalecaną formą wspierania leczenia rozmaitych problemów skórnych – od trudno gojących się ran, poprzez zakażenia skóry i tkanki podskórnej, atopowe zapalenie skóry, aż po owrzodzenia czy oparzenia. HBOT zalecana jest także po przeszczepach skóry.

Tlenoterapia hiperbaryczna a leczenie oparzeń.

Hiperbaria nie jest terapią, która ma długą historię, jednak od momentu kiedy zaczęła być wykorzystywana w badaniach i później, stosowana już na szerszą skalę, stała się sposobem na walkę z coraz bardziej zaskakującymi problemami zdrowotnymi. W przypadku oparzeń problem jest dość złożony i zazwyczaj wiąże się ze znacznym ograniczeniem ukrwienia w miejscach dotkniętych oparzeniem.

O właściwościach przyspieszających leczenie oparzeń udało się przekonać w 1965 roku, w wyniku badań przeprowadzanych przez Ikeda i Wada. Okazało się, że górnicy zatruci tlenkiem węgla i leczeni w komorze hiperbarycznej szybciej wracają do siebie w porównaniu do grupy leczonej tradycyjnymi metodami. Obrzęk i oparzenia szybciej się zmniejszyły, zaś proces gojenia trwał znacznie krócej.

Tego typu uszkodzenia skóry charakteryzują się przerwaniem ścian naczyń krwionośnych i tkanek miękkich. To z kolei wywołuje obrzęk, który sięga aż do mięśni i głębszych warstwo skóry. W ten sposób uszkodzenia wywołane przez oparzenia obejmują znacznie większy obszar, niż może się wydawać.

Obrzęk stanowi dla tlenu transportowanego wraz z krwią pewną blokadę, co dodatkowo nasila problem. Terapia w komorze hiperbarycznej pozwala na zredukowanie obrzęków, a przez to poprawia ukrwienie skóry i pozostałych tkanek dotkniętych oparzeniem. Zwiększenie dostaw tlenu do rany oparzeniowej poprawia krążenie i zmniejsza zastój żylny, ale też – co bardzo ważne – ogranicza utratę płynów, co zwykle następuje w wyniku uszkodzenia naczyń.

Dostarczenie większej ilości tlenu do uszkodzonych tkanek wywołuje serię pozytywnych reakcji. Kolejną z nich jest zredukowanie ryzyka wystąpienia infekcji, zwłaszcza takich wywoływanych przez bakterie beztlenowe. Ma to przełożenie nie tylko na leczenie oparzeń zewnętrznych, ale i takich, które dotyczą oparzeń dróg oddechowych.

HBOT usprawnia proces wymiany gazowej w płucach, a jednocześnie zmniejsza obrzęki w tych obszarach. Brak dostępu dla bakterii również ogranicza możliwość wystąpienia infekcji dróg oddechowych, które mogą okazać się groźne w przypadku leczenia oparzeń.

Nie można jednakże traktować tlenoterapii jako jedynego czy alternatywnego sposobu leczenia. Zawsze powinien on być konsultowany z lekarzem i stanowić raczej część całego programu mającego przywrócić pacjenta do zdrowia.